Categorie: STEM & ICT

STEM-activiteiten

  • Software installeren & updaten in Kubuntu e.a. Linux-distributies

    Software installeren & updaten in Kubuntu e.a. Linux-distributies

    Veel installatiemethodes

    Linux biedt veel vrijheid, waardoor er meestal meer dan één manier is om een bepaalde taak uit te voeren. Dit kan overweldigend zijn voor nieuwkomers.

    Op onze telefoons (Android & iOS) zijn we het gewend van naar één winkel (Play Store of App Store) te gaan en daar alle apps te vinden die we nodig hebben. Ook op macOS en Windows zijn er winkels waaruit we software kunnen downloaden, maar de meeste mensen hebben wel ervaring met het installeren van software uit andere bronnen in deze besturingssystemen (meestal een download op een website). Wanneer je software installeert uit een ‘officiële’ winkel dan is er een controle gebeurd en kun je min of meer gerust zijn dat de software uit een officiële bron komt en zal doen wat hij belooft (al zijn er hier ook veel tegenvoorbeelden te bedenken, maar dat is voer voor een ander artikel). Als je op een website software downloadt, dan is dat op Windows meestal een .exe-bestand dat je uitvoert, dat vervolgens de software installeert. De controle van de betrouwbaarheid moet je dan echter zelf doen: vertrouw je de website, de eigenaar, de ontwikkelaars, … ?

    Op Linux werkt dit op een gelijkaardige manier. In de meeste Linux-distributies1 zijn er app-winkels waaruit je software kunt downloaden die getest en gecontroleerd is door de ontwikkelaars van het besturingssysteem. Op Debian is dat een heel uitgebreid proces, waardoor de stabiliteit van het systeem gegarandeerd wordt. Maar uiteraard houdt niemand je tegen om ook software uit andere bronnen te installeren, maar dan moet je opnieuw zelf de inschatting maken of je de website, eigenaar e.a. vertrouwt om wijzigingen op je systeem aan te brengen.

    In dit artikel wil ik je de verschillende manieren tonen en uitleggen hoe je ze gebruikt.

    Software installeren in Linux

    Snel overzicht

    Ik gebruik op dit moment Kubuntu 25.04, waardoor de software in de screenshots er misschien wat anders uitziet dan op jouw computer, maar het idee en uitvoering is gelijkaardig in alle Linux-distributies die gebaseerd zijn op Debian en/of Ubuntu: Ubuntu, Kubuntu, Xubuntu, Linux Mint, ElementaryOS, Ubuntu Mate, KDE Neon, Bodhi Linux, POP!_OS, Zorin OS, Tuxedo OS, e.a. Voor een volledige lijst kun je terecht op Distrowatch: https://distrowatch.com/search.php?category=All&origin=All&basedon=Ubuntu&desktop=All&architecture=All&status=All

    Afhankelijk van de software gebruik ik één van deze methodes:

    1. App-winkel
    2. Snap
    3. Flatpak
    4. AppImage
    5. .deb-pakketten installeren
    6. Pakketbron (repository) toevoegen van andere ontwikkelaars

    1 – App-winkel

    In Kubuntu heet de softwarewinkel ‘Ontdekken’ (‘Discover’ in het Engels). Het installeren van een programma is eenvoudig: open de winkel, typ de naam of beschrijving van het programma en installeer de software.

    1. Open de softwarewinkel (‘Ontdekken in Kubuntu’, ‘Software‘ in Ubuntu e.a. distributies).
      Screenshot van de app store in Kubuntu 25.04.
    2. Zoek naar het programma dat je wil installeren, bijv. darktable.
      Schermafdruk van een zoekopdracht naar darktable  in Discover in Kubuntu 25.04.
    3. Klik op de versie die je wilt installeren en klik vervolgens rechts bovenaan op ‘installeren’.
      Schermafdruk van darktable in Discover op Kubuntu 25.04.
    4. Bevestig eventueel met je wachtwoord en wacht tot de installatie klaar is. Nadien vind je het programma terug in je Programmastarter.
      Schermafdruk van het startmenu in Kubuntu 25.04.

    Snaps installeren

    Een Snap bevat steeds alle software die nodig is om de applicatie te kunnen uitvoeren. Via een gewone installatie moeten soms nog afhankelijkheden gedownload worden, die dan mogelijk een andere versie zijn dan de ontwikkelaar gebruikt, bij een snap heb je dit probleem niet. Voor meer info kun je dit artikel lezen.

    In Kubuntu en andere Ubuntu-distributies zijn Snaps standaard beschikbaar en kun je ze meteen gebruiken. Wanneer je gebruik maakt van een andere distributie, dan kun je ze activeren volgens deze instructies: https://snapcraft.io/docs/installing-snapd

    Je kunt de softwarewinkel vinden op https://snapcraft.io/store

    In Kubuntu, Ubuntu e.a. distributies kun je vanuit de App-winkel rechtstreeks programma’s installeren:

    1. Open de softwarewinkel.
      Screenshot van de app store in Kubuntu 25.04.
    2. Zoek naar het programma dat je nodig hebt en klik op de Snap-versie om die te installeren.
      Schermafdruk van Discover in Kubuntu 25.04.
    3. Of klik op de software en verander rechts bovenaan de bron waaruit je wilt installeren.
      Schermafdruk van 3 installatiebronnen voor Krita in Kubuntu 25.04.
    4. Klik op ‘Installeren’ en wacht tot de installatie klaar is. Nadien vind je het programma terug in je menu.

    Wanneer de Snaps niet terug te vinden zijn in de beschikbare App-winkel, dan kun je ze via de terminal installeren, voor VLC tik je dan:

    sudo snap install vlc

    Het precieze commando vind je in de Snapcraft Store bij elk programma door op ‘installeer’ te klikken: https://snapcraft.io/store .

    Flatpaks

    Flatpaks bieden grotendeels dezelfde voordelen als Snaps. Je kunt een overzicht van beschikbare flatpaks vinden op https://flathub.org/apps . Momenteel staan er meer dan 300 Flatpaks op de teller.

    Flatpaks voert de software ook uit in een sandbox2, worden automatisch geüpdatet en je kunt de toestemmingen per applicatie instellen.

    Op sommige distributies (bijv. Fedora) kun je Flatpaks meteen gebruiken, op Ubuntu en afgeleiden is dit niet het geval en moet je dit eerst even activeren via deze instructies: https://flathub.org/setup

    Zodra Flathub actief is, dan kun je via de website applicaties zoeken en installeren.

    1. Zoek de applicatie die je nodig hebt, bijv. Audacity, op https://flathub.org/ .
      Schermafdruk van een zoekopdracht op Flathub.
    2. Klik op het programma dat je wil installeren & klik vervolgens rechts bovenaan op ‘install’ om een bestandje te downloaden.
      Screenshot van Audacity op Flathub.
    3. Ga naar je Downloads-folder en dubbelklik op het bestand.
      Screenshot van een .flatpakref in Kubuntu 25.04.
    4. Je App-winkel opent automatisch en je kunt rechts bovenaan op ‘Installeren’ klikken. Wacht tot de installatie klaar is en vervolgens kun je de app in het menu vinden.
      Screenshot van Audacity als Flatpak in Discover op Kubuntu 25.04.

    Appimage

    AppImages kunnen gedownload worden op de website van de appontwikkelaar, al biedt https://appimage.github.io/apps/ een uitgebreid overzicht waar je meer dan duizend AppImages kunt vinden.

    Hoewel AppImages in tegenstelling tot Snaps en Flatpaks niet automatisch updaten, zijn ze wel erg eenvoudig in gebruik. Na het downloaden kun je ze meteen uitvoeren, er hoeft niets geïnstalleerd te worden.

    Een voorbeeldje van op mijn Kubuntulaptop:

    1. darktable biedt op hun eigen website een AppImage aan: https://www.darktable.org/install/
      Screenshot van de installatiemethodes op de website van darktable.
    2. Na het downloaden kun je dubbelklikken op het bestand om darktable te starten. In sommige distributies moet je eerst nog even rechtsklikken op het bestand en bij ‘eigenschappen’ een vinkje zetten zodat het bestand als een programma kan uitgevoerd worden.
      Screenshot van de eigenschappen van een AppImage onder Kubuntu.
    3. Klaar 🙂

    .deb-pakket installeren

    Flatpaks, Snaps & AppImages zijn relatief nieuwe methodes om programma’s te installeren. Sommige ontwikkelaars bieden een .deb aan om te downloaden en installeren. Een .deb is een bestand dat een aantal scripts3 bevat om het programma op je computer te installeren. .deb-bestanden zijn gemaakt om te gebruiken in Debian- en Ubuntu-afgeleiden.

    Het gebruik ervan is in Kubuntu erg eenvoudig:

    1. Download het .deb-bestand van een website die je vertrouwt, bijv. Proton Pass: https://proton.me/pass/download/linux
      Screenshot van Proton Pass op de Proton-website.
    2. Dubbelklik op het gedownloade .deb-bestand.
      Screenshot van proton-pass.deb op Kubuntu.
    3. De App-winkel opent automatisch, start de installatie door bovenaan op ‘Installeer’ te klikken.
      Installatie van Proton-Pass.deb via de App Store in Kubuntu.

    Pakketbron (repository) toevoegen

    Kubuntu (Ubuntu e.a. ook) biedt standaard toegang tot duizenden programma’s via de 4 meegeleverde pakketbronnen in de App-winkel:

    • Main: officieel ondersteunde software
    • Restricted: officieel ondersteunde software die niet over een compleet vrije licentie beschikt
    • Universe: software die door de gemeenschap ondersteund wordt (dus niet officieel ondersteund door bijv. Canonical in het geval van Ubuntu)
    • Multiverse: software zonder vrije licentie

    Het voordeel aan pakketbronnen is dat ze je software automatisch updaten. Elke keer je een updatemelding van je besturingssysteem krijgt, zijn de updates voor je geïnstalleerde software meteen mee zichtbaar.

    Sommige ontwikkelaars bieden ook eigen pakketbronnen aan die je kunt toevoegen, zo hoef je de software niet handmatig te updaten. Ik toon het aan de hand van een voorbeeld, OnlyOffice.

    • Open de terminal en voeg de GPG-sleutel van OnlyOffice toe.
    mkdir -p -m 700 ~/.gnupg
    gpg --no-default-keyring --keyring gnupg-ring:/tmp/onlyoffice.gpg --keyserver hkp://keyserver.ubuntu.com:80 --recv-keys CB2DE8E5
    chmod 644 /tmp/onlyoffice.gpg
    sudo chown root:root /tmp/onlyoffice.gpg
    sudo mv /tmp/onlyoffice.gpg /usr/share/keyrings/onlyoffice.gpg
    • Voeg de nieuwe pakketbron toe.
    echo 'deb [signed-by=/usr/share/keyrings/onlyoffice.gpg] https://download.onlyoffice.com/repo/debian squeeze main' | sudo tee -a /etc/apt/sources.list.d/onlyoffice.list
    • Update je pakketbronnen.
    sudo apt-get update
    • Installeer OnlyOffice.
    sudo apt-get install onlyoffice-desktopeditors
    • Klaar, je vindt OnlyOffice in je softwaremenu.

    Voor je pakketbronnen gaat toevoegen, moet je je wel steeds goed afvragen of je de ontwikkelaar voldoende vertrouwt om hem/haar toegang te geven tot je systeem. Via de pakketbronnen worden de updates automatisch geïnstalleerd, dus als je twijfelt over de goede bedoelingen van een organisatie/ontwikkelaar, dan voeg je de pakketbron beter niet toe.

    Tot slot

    Via deze 6 manieren om software te installeren, heb je steeds toegang tot de meest recente versie ervan. Misschien krijg je een voorkeur voor een methode, maar het is handig om op de hoogte te zijn van de andere manieren, mocht een bepaalde installatiemethode voor een applicatie niet beschikbaar zijn.

    Mocht je op zoek zijn naar interessante software die je kunt gebruiken op Linux dan kan ik deze lijst aanraden: https://kevinvermassen.be/2024/07/01/lijst-van-interessante-opensource-software/

    Veel succes met het verkennen van alle software!

    1. Een Linux-distrubutie is een besturingssysteem dat beschikt over de Linux-kernelsoftware aangevuld met software die op elkaar is afgestemd (Wikipedia). ↩︎
    2. Een sandbox is een virtueel afgesloten ruimte op je computer (Wikipedia). ↩︎
    3. Een script is een klein programma dat een computertaak automatiseert. ↩︎

  • Kubuntu 25.04 installeren (en dual boot Windows 11)

    Kubuntu 25.04 installeren (en dual boot Windows 11)

    Dit artikel is een update van mijn vorige installatiegidsen over Ubuntu 17.0417.10, 20.04, 22.04 & 24.10.

    Kbuntu 25.04 – Plucky Puffin – is de meest recente uitgave van Canonicals populaire besturingssysteem. Ubuntu bestaat ondertussen meer dan 20 jaar! Dit is geen LTS-release, dit betekent dus dat je 9 maanden updates ontvangt en dat je in oktober best updatet naar Ubuntu 25.10 – Questing Quokka – om ondersteuning te blijven ontvangen. Als je liever een besturingssysteem met langere ondersteuning gebruikt, dan download je beter Ubuntu (of Kubuntu) 24.04 -Noble Numbat. Canonical belooft minimaal 12 jaar aan updates bij de LTS-versie (Long Term Support).

    In deze handleiding leg ik uit hoe je Kubuntu 25.04 installeert op je computer, bijv. ter vervanging van Windows 10 (dat vanaf oktober geen updates meer krijgt, veel prima computers en laptops ondersteunen Windows 11 niet, waardoor er een enorme afvalberg ontstaat, door Linux te installeren kun je je huidige computer veilig blijven gebruiken: meer info: https://endof10.org/nl/ ).

    Ik gebruik deze keer niet de standaardeditie van Ubuntu die met GNOME als desktopomgeving wordt geleverd, maar wel Kubuntu met de Plasma-omgeving, uiteraard werkt deze handleiding ook met alle Ubuntu-versies zoals UbuntuUbuntu MateXubuntuElementary OSPOP!_OSLinux Mint en nog veel andere distributies. Houd gewoon in je achterhoofd dat de screenshots in deze gids allemaal in Kubuntu 25.04 met KDE Plasma gemaakt zijn, dus de kleuren en lay-out kunnen er ietwat anders uitzien, maar de basisprincipes van het installeren blijven dezelfde. 

    Voor je begint, maak je best een back-up van je data zodat je zeker niets kwijt geraakt.

    Aanbevolen systeemvereisten

    Kubuntu zal zo op ongeveer alle computerhardware werken, zowel oud als nieuw. Als je computer werkte met Windows 7 of nieuwer, dan zal hij ook Kubuntu kunnen draaien, maar ongetwijfeld sneller en beter 😉

    Dit zijn de aanbevolen hardwarevereisten:

    • 2 GHz dual core processor;
    • 4 GB RAM;
    • 25GB ruimte op je harde schijf;
    • internettoegang is optioneel, maar wel handig.

    Het OS zal ook werken op tragere hardware, maar misschien is het dan een goed idee om een lichtere versie van Ubuntu te gebruiken zoals Xubuntu.

    Installatiestappen

    1. Download Kubuntu 25.04 van https://kubuntu.org/getkubuntu/
    2. Brand het gedownloade schijfbestand naar een USB-stick (met bijv. Ventoy) of DVD.
    3. Als je Windows niet wilt verwijderen en 2 besturingssystemen naast elkaar wil installeren, dan kun je deze extra stappen volgen:
      1. Start je computer op in Windows.
      2. Open ‘Schijfbeheer’ door in het startmenu te zoeken op ‘schijf’.
        Afbeelding van Schijfbeheer in Windows 11.
      3. Klik op de partitie die je wilt verkleinen (in mijn geval OS (C:)).
      4. Klik er met de rechtermuisknop op en kies voor ‘verkleinen’.
      5. Kies hoeveel ruimte je beschikbaar wil maken voor Linux, ik koos voor 512000 GB, ruim voldoende voor Kubuntu, swap-ruimte en bestanden.
        Afbeelding van een schijf verkleinen in Schijfbeheer in Windows 11
      6. Klik op verkleinen en wacht tot Windows klaar is met de actie.
        Afbeelding van Schijfbeheer in Windows 11.
    4. Herstart je computer en start op van je USB-stick. Als dit niet automatisch gebeurt, dan moet je een toets indrukken tijdens het opstarten (die zoek je best even op online of in de handleiding). Bij mijn laptops is het F12 of de ESC-toets ingedrukt houden, op Applehardware (met Intel CPU) kun je gewoon alt ingedrukt houden.
      Mocht dit niet werken dan kun je ook de opstartvolgorde in je BIOS of UEFI veranderen. Je komt in het BIOS of UEFI door tijdens het opstarten van je computer op een bepaalde toets te drukken, die is verschillend per computer, maar vaak is het DEL, ESC, F4, F12, … In het BIOS zoek je naar de optie om de opstartvolgorde te veranderen. Je kunt bijv. USB bovenaan zetten, gevolgd door een dvd/cd-speler en tenslotte je harde schijf, op die manier zal je computer eerst kijken of er een USB-stick is waarvan hij kan opstarten, als dat niet het geval is, probeert hij de dvd-/cd-lezer en tenslotte de harde schijf (waar waarschijnlijk je Windows op geïnstalleerd staat). Bewaar de wijzigingen en verlaat het BIOS. Nu zou bij het opstarten met je USB-stick in de computer een keuzemenu moeten verschijnen.
    5. Zodra je opstart, word je begroet door een venster waarin je meteen de installatie kunt starten of Ubuntu eerst kunt uitproberen in een live omgeving (waarin je alsnog de installatie kunt starten als het besturingssysteem je bevalt). Ik kies meestal voor de live omgeving, zo kan ik meteen zien of mijn muis, toetsenbord, scherm, webcam, microfoon en luidsprekers goed werken.
    6. Klik op ‘Install Kubuntu’ om de installatie te starten.
      Afbeelding van de desktop in Kubuntu 25.04.
    7. Sluit indien nodig je laptop aan op de netstroom voor je op volgende klikt.
      Screenshot van het welkomstscherm in Kubuntu 25.04.
    8. Selecteer de regio. Pas eventueel de taal- en locatie-instellingen aan.
      Screenshot van de locatie-instellingen tijdens de installatie van Kubuntu 25.04.
    9. Kies het juiste toetsenbord. Dat maakt het intikken van je gebruikersnaam e.d. veel makkelijker 😉
      Screenshot van de toetsenbordinstellingen tijdens de installatie van Kubuntu 25.04.
    10. Maak een keuze tussen de standaardselectie software (browser, kantoorsoftware en andere applicaties) of een minimaal pakket zonder alle extra’s.
      Schermafbeelding van de installatiemodi in Kubuntu 25.04.
    11. Kies ervoor om je harde schijf te wissen en Kubuntu te installeren als je enkel Kubuntu als besturingssysteem wil. Volg de uitleg in de stappen hieronder als je Kubuntu 25.04 naast een ander besturingssysteem (bijv. Windows) wil installeren.
      1. Klik op ‘Handmatig partitioneren’.
        Schermafbeelding van de partitiekeuzes bij de installatie van Kubuntu 25.04.
      2. Zoek naar de partitie met de vrije ruimte (die je creëerde in Windows) en klik erop. Klik vervolgens op ‘Aanmaken’ om 3 partities te maken met volgende instellingen.
        Schermafbeelding van de partities tijdens het installeren van Kubuntu 25.04.
      3. FAT32-partitie met 1024MB ruimte, aankoppelpunt /boot/efi & ‘boot‘ als vlag. Deze partitie zorgt ervoor dat je bij het opstarten kunt kiezen tussen Kubuntu & Windows.
        Schermafbeelding van de boot- partitie tijdens het installeren van Kubuntu 25.04.
      4. linuxswap-partitie met evenveel ruimte als de grootte van je RAM-geheugen & vlag ‘swap‘.
        Schermafbeelding van de swap- partitie tijdens het installeren van Kubuntu 25.04.
      5. ext4-partitie met als aankoppelpunt ‘/‘ (voor de installatie van Kubuntu en ruimte voor je bestanden).
        Schermafbeelding van de ext4- partitie tijdens het installeren van Kubuntu 25.04.
    12. Klik op volgende en stel je naam, computernaam en wachtwoord in.
      Schermafbeelding van het gebruikersmenu tijdens het installeren van Kubuntu 25.04.
    13. Kijk alle wijzigingen nog even aandachtig na. Dit is je laatste kans om je te bedenken, hierna worden de wijzigingen toegepast.
      Schermafbeelding van de samenvatting tijdens de installatie van Kubuntu 25.04.
    14. Klik op ‘installeer’ en wacht tot het systeem klaar is. Ondertussen kun je een presentatie over Kubuntu bekijken (of even iets anders gaan doen).
      Schermafbeelding van het installatieproces van Kubuntu 25.04.
    15. Herstart je computer wanneer Kubuntu daarom vraagt.
      Schermafbeelding van een voltooide Kubuntu-installatie.
    16. Meld je aan met je wachtwoord en doorloop de verwelkoming.

    Tot slot

    In deze tutorial leerde je Kubuntu 25.04 installeren. Laat gerust je vragen en opmerkingen hieronder achter of contacteer me via het formulier op deze website.

    Veel plezier met deze Linuxdistributie!

  • Nieuw boek over darktable

    Nieuw boek over darktable

    De voorbije week paste ik mijn boek over darktable aan om het meer in lijn te laten lopen met de meest recente darktable-versie (5.0).

    Dit boek is nog steeds gericht op beginners die hun eerste stappen in de digitale ontwikkelkamer zetten en op ervaren gebruikers die meer willen leren over darktable of een overstap van een ander programma zoals Lightroom maken. Beginners en nieuwkomers bij darktable lezen dit boek het best van hoofdstuk 1 tot 3 aandachtig om vertrouwd te geraken met de basistechnieken van het programma. Daarna kun je de inhoudsopgave gebruiken om meer te weten te komen over de onderwerpen die je het meest interesseren. Ervaren gebruikers kunnen het boek doorbladeren en de onderwerpen eruit pikken waarover ze willen bijleren.

    In de eerste drie hoofdstukken leer je de basis van het programma, na het lezen van deze hoofdstukken kun je darktable gebruiken voor het dagdagelijkse fotobeheer en om kleine bewerkingen te doen bij het ontwikkelen van de foto’s. In hoofdstuk 4 tot 8 verkennen we alle mogelijkheden die darktable biedt bij het beheren en bekijken van je bibliotheek en het ontwikkelen van jouw foto’s, maar bekijken we ook welke mogelijkheden de kaartweergave biedt en hoe je je foto’s best print. In hoofdstuk 9 leer je hoe je darktable kunt gebruiken om je camera te bedienen in de tetheringweergave. De laatste twee hoofdstukken zijn wat technischer en geven duiding bij alle opties die je kunt instellen in darktable en bieden je een blik achter de technische schermen.

    Veel plezier ermee!

    Downloaden kan door op onderstaande knop te klikken (let op: de download is zo’n 109MB groot).

    darktable 5.0 boek
    darktable 5.0 boek
    Size: 109 MB
    Published: 26 december 2024

    Mocht je op zoek zijn naar de OUDERE versies van dit boek dan kun je hier de versie vinden die ik schreef voor darktable 3.6 en 2.6.

  • Ubuntu 24.10 installeren – Oracular Oriole

    Ubuntu 24.10 installeren – Oracular Oriole

    Dit artikel is een update van mijn vorige installatiegidsen over Ubuntu 17.0417.10, 20.04 & 22.04.

    Ubuntu 24.10 – Oracular Oriole – is de meest recente jubileumuitgave van Canonicals populaire besturingssysteem. Ubuntu bestaat 20 jaar, gefeliciteerd! Dit is geen LTS-release, dit betekent dus dat je 9 maanden updates ontvangt en dat je in april best updatet naar Ubuntu 25.04 – Plucky Puffin – om ondersteuning te blijven ontvangen. Als je liever een besturingssysteem met langere ondersteuning gebruikt, dan download je beter Ubuntu 24.04 -Noble Numbat. Canonical belooft minimum 12 jaar aan updates bij de LTS-versie (Long Term Support).

    In deze handleiding leg ik uit hoe je Ubuntu 24.10 installeert op je computer, bijv. ter vervanging van Windows.

    Ik gebruik de standaardeditie van Ubuntu die met GNOME als desktopomgeving wordt geleverd maar uiteraard werkt deze handleiding ook met alle Ubuntu-afgeleiden zoals KubuntuUbuntu MateXubuntuElementary OSPOP!_OSLinux Mint en nog veel andere distributies. Houd gewoon in je achterhoofd dat de screenshots in deze gids allemaal in Ubuntu 24.10 met Gnome gemaakt zijn, dus de kleuren en lay-out kunnen er ietwat anders uitzien maar de basisprincipes van het installeren blijven hetzelfde. 

    Voor je begint, maak je best een back-up van je data zodat je zeker niets kwijt geraakt.

    Aanbevolen systeemvereisten

    Ubuntu zal zo op ongeveer alle computerhardware werken, zowel oud als nieuw. Als je computer werkte met Windows XP of nieuwer, dan zal hij ook Ubuntu kunnen draaien, maar ongetwijfeld sneller en beter 😉

    Dit zijn de aanbevolen hardwarevereisten:

    • 2 GHz dual core processor;
    • 4 GB RAM;
    • 25GB ruimte op je harde schijf;
    • Internettoegang is optioneel maar wel handig.

    Het OS zal ook werken op tragere hardware maar misschien is het dan een goed idee om een lichtere versie van Ubuntu te gebruiken zoals Xubuntu.

    Installatiestappen

    1. Download Ubuntu 24.10 van https://ubuntu.com/download/desktop
    2. Brand het gedownloade schijfbestand naar een usb-stick met bijv. Ventoy of DVD.
    3. Als je een dual boot (2 besturingssystemen naast elkaar installeren) wil maken, dan kun je stap 3 volgen in deze gids.
    4. Herstart je computer en start op van je USB-stick. Als dit niet automatisch gebeurt, dan moet je een toets indrukken tijdens het opstarten (die zoek je best even op online of in de handleiding). Bij mijn laptop is het F12 en op Apple hardware (met Intel CPU) kun je gewoon alt ingedrukt houden.
      Mocht dit niet werken dan kun je ook de opstartvolgorde in je BIOS veranderen. Je komt in het BIOS door tijdens het opstarten van je computer op een bepaalde toets te drukken, die is verschillend per computer maar vaak is het DEL, Esc, F4, F12, … In het BIOS zoek je naar de optie om de opstartvolgorde te veranderen. Je kunt bijv. USB bovenaan zetten, gevolgd door een DVD/CD-speler en tenslotte je harde schijf, op die manier zal je computer eerst kijken of er een usb-stick is waarvan hij kan opstarten, als dat niet het geval is probeert hij de dvd-/cd-lezer en tenslotte de harde schijf (waar waarschijnlijk je Windows op geïnstalleerd staat). Bewaar de wijzigingen en verlaat het BIOS. Nu zou bij het opstarten met je usb-stick in de computer een keuzemenu moeten verschijnen.
    5. Zodra je opstart, wordt je begroet door een venster waarin je meteen de installatie kunt starten of Ubuntu eerst kunt uitproberen in een live omgeving (waarin je alsnog de installatie kunt starten als het OS je bevalt).
    6. Kies je taal.
    7. Je kunt enkele toegankelijkheidsinstellingen aanpassen indien nodig.
    8. Kies het juiste toetsenbord. Dat maakt het intikken van je gebruikersnaam e.d. veel makkelijker 😉
    9. Maak verbinding met het internet. Ubuntu kan dan meteen updates en extra software downloaden.
    10. Kies voor ‘Ubuntu installeren’ om het besturingssysteem naar je computer te kopiëren.
    11. Kies voor de standaard ‘interactive installatie’. De andere optie is interessant voor systeembeheerders die geautomatiseerd een installatie op meerdere computers willen toepassen.
    12. Maak een keuze tussen de standaardselectie software (enkel een browser + een paar applicaties) of een uitgebreider pakket (met o.a. een Officepakket en mailprogramma).
    13. Ik kies er steeds voor om meteen de extra software en codecs te installeren zodat ik dat niet achteraf meer hoef te doen.
    14. Kies ervoor om je harde schijf te wissen en Ubuntu te installeren als je enkel Ubuntu als besturingssysteem wil. Volg de uitleg in stap 11 van deze handleiding als je Ubuntu 24.10 naast een ander besturingssysteem wil installeren.
    15. Kies de juiste harde schijf om Ubuntu op te installeren.
    16. Maak je gebruikersaccount en wachtwoord aan.
    17. Kies de juiste locatie zodat o.a. de tijds- en regio-instellingen meteen goed gezet kunnen worden.
    18. Kijk alle wijzigingen nog even aandachtig na. Dit is je laatste kans om je te bedenken, hierna worden de wijzigingen toegepast.
    19. Klik op ‘installeren’ en wacht tot het systeem klaar is. Ondertussen kun je een presentatie over Ubuntu bekijken (of een kwartiertje iets anders gaan doen).
    20. Herstart je computer wanneer Ubuntu daarom vraagt.
    21. Meld je aan met je wachtwoord en doorloop de verwelkoming.

    Tot slot

    In deze tutorial leerde je Ubuntu 24.10 installeren. Laat gerust je vragen en opmerkingen hieronder achter of contacteer me via het formulier op deze website.

    Veel plezier met deze jubileumeditie!

  • Update zinsleer en woordleer

    Update zinsleer en woordleer

    De secties woordleer en zinsleer werden geüpdatet met nieuwe oefeningen en theorie.

    Voorheen gebruikte ik Hot Potatoes voor de oefeningen op de website, maar sinds enkele jaren gebruik ik https://h5p.org/

    De voorbije weken rondde ik de update af. De oude oefeningen en theorie vind je wel nog steeds terug onder de nieuwe presentaties.

    De nieuwe applicatie laat toe om rijkere inhoud te creëren en om de oefeningen en theorie meer in elkaar te laten overvloeien. Ook is het makkelijker om de oefeningen op een telefoon of tablet te maken.

    Veel leerplezier!

  • Lijst van interessante Opensource Software

    Lijst van interessante Opensource Software

    Wat is opensource software?

    Opensource software zijn computerprogramma’s waarvan de broncode vrij beschikbaar is. Je kunt het programma gebruiken, de code ervan bekijken & aanpassen en je mag de software doorgeven. Dit lijkt evident, maar dat is het niet.

    Heel veel software die we dagelijks gebruiken heeft een gesloten bron (closed source): Windows, macOS, iOS, Microsoft Office, Adobe Photoshop, Microsoft Edge, Google Chrome, … Door de code geheim te houden, hopen ontwikkelaars hun werk te beschermen, vaak ten nadele van de gebruiker, want niemand kan de code controleren en checken op fouten (of erger: malafide code). De ethische weg vooruit is dus open source software.

    Waarom kiezen voor open source?

    Eén van belangrijkste redenen voor de populariteit van opensource software is de prijs: je kunt de aangeboden programma’s gratis gebruiken. Al wordt het ten zeerste gewaardeerd als je een bijdrage geeft aan software die je graag en vaak gebruikt.

    Verder is open source software vaak stabieler en veiliger omdat iedereen (maar voornamelijk andere ontwikkelaars) de code kan nakijken, verbeteren of aan de alarmbel kan trekken bij grote problemen. Op deze manier vergroot de kwaliteit voortdurend.

    Ook hebben de meeste open source projecten een fijne gemeenschap (community) waar je (als beginner) terechtkunt met je vragen. De gebruikers helpen er elkaar en werken zo op een positieve manier aan de reputatie van een project.

    Bij open source software heb je zelf controle over je computer en de software die je gebruikt: de code is beschikbaar en je bent vrij ze aan te passen naar eigen smaak.

    De geest achter de open source community is er één die streeft naar samenwerking. Ontwikkelaars van over de hele wereld kunnen samenwerken om een programma te ontwikkelen dat bij hun behoeften past.

    Met open source software voorkom je ook dat je vast zit in 1 platform of aan 1 stuk software. Open source software gebruikt open standaarden die ervoor zorgen dat je je bestanden ook op andere computers en met andere software kunnen samenwerken.

    In de meeste gevallen ervaar ik open source software als een ethische en technologisch logischere keuze dan het closed source alternatief.

    Uiteraard is het niet enkel rozengeur en maneschijn, er zijn ook enkele mogelijke nadelen. Zo vereist een overstap vaak enige gewenning als je al jaren een ander programma gebruikt en is er mogelijk een leercurve. Ook komen de alternatieven nooit één-op-één overeen: elk programma heeft wel functies die het net beter of minder goed doet dan het andere, waardoor je soms even goed moet kijken en vergelijken tussen de opensourcealternatieven.

    Lijst met alternatieven

    Om door het bos de bomen nog te kunnen onderscheiden, maakte ik onderstaande lijst van opensource software-alternatieven. Dat maakt de start van je zoektocht wat makkelijker en overzichtelijker. Ik zorgde ervoor dat alle voorgestelde alternatieven (in de meeste gevallen) beschikbaar zijn voor Linux, macOS en Windows. Alvast veel plezier gewenst met het ontdekken van deze open source alternatieven. Als er meerder opties zijn, geef ik ook steeds aan wat ik bij voorkeur gebruik, maar zoek zeker even voor je zelf uit wat jij verkiest.

    Browsers

    Waarschijnlijk de meest gebruikte software op elke computer is de internetbrowser. Hier wil ik alternatieven aanbieden voor de closed source Google Chrome (de meest gebruikte browser), Microsoft Edge (meegeleverd in Windows) en Safari (standaardbrowser op macOS).

    Mijn aanrader: Mozilla Firefox. Firefox biedt het enige echte ethische alternatief. De meeste andere browsers bouwen verder op Chromium (waarop Chrome gebaseerd is): Edge, Vivaldi, Opera & Google Chrome zijn onder de motorkap grotendeels gelijkaardig. Firefox zet privacy voorop, laat je makkelijke reclame & trackers blokkeren en biedt ook erg veel uitbreidingsmogelijkheden via extensies.

    E-mailprogramma’s

    Elke Windowscomputer komt standaard met Outlook en macOS levert Mail. Ook voor deze programma’s bestaan er interessantere opensourcealternatieven.

    Mijn aanrader: Thunderbird. Thunderbird vindt net als Firefox zijn oorsprong bij Mozilla en deelt dus dezelfde waarden. Net als in Firefox kun je de uitgebreide basis nog verder verrijken met extensies en thema’s.

    Video’s bekijken

    De standaard mediaspelers in Windows en macOS hebben geen open bron, onderstaande suggesties zijn dus ideaal als je op zoek bent naar een andere optie.

    Mijn aanrader: VLC. VLC is al meer dan een decennium de standaard op mijn computers (maar bestaat al meer dan 25 jaar). De tijd van het zoeken naar de juiste codecs om een filmpje te kunnen bekijken is voorgoed voorbij. VLC bevat alle software die nodig is om multimedia te bekijken en beluisteren. Ik ben nog geen bestand tegengekomen dat VLC niet afspeelt.

    Office

    Op de meeste computers is Microsoft Office het standaardpakket dat je gratis (beperkt) of betalend kunt gebruiken. Ook op macOS wordt het vaak gebruikt. Helaas kun je MS Office niet makkelijk installeren onder Linux en is het pakket ook niet opensource. Alternatieven die wel op alle besturingssystemen werken vind je hieronder.

    Mijn aanrader: OnlyOffice. Beide pakketten zijn erg goed en compleet, maar als je bestanden opent die gemaakt zijn in MS Office, dan doet OnlyOffice het vaak iets beter qua compatibiliteit (vaak zijn er wat problemen met de lay-out in bijv. Word of PowerPoint).

    Notities nemen

    Mac-computers heeft ‘Notities’ en Windows kent OneNote. Een bekend alternatief voor beide is Evernote, maar ook dat is niet opensource. Onderstaande opties zijn dat uiteraard wel.

    Mijn aanrader: Joplin is ideaal als je enkel notities wil nemen, Anytype blinkt echter uit als je veel meer functies wil en makkelijk wil kunnen samenwerken met familie, vrienden en collega’s.

    Berichten sturen

    In plaats van sms’jes sturen de meeste mensen berichten via WhatsApp, Facebook Messenger of Instagram. Deze 3 apps zijn echter alledrie van Meta (het moederbedrijf achter Facebook) en zijn allesbehalve opensource en privacygericht. Voor een ethisch en privacyvriendelijk alternatief is er maar één echter aanrader:

    Fotomanagement en -bewerking

    De bekendste applicaties zijn ongetwijfeld (de erg dure) Photoshop en Lightroom. Ook Affinity wint aan faam, maar geen van de 3 zijn opensource. In deze categorie vind je trouwens nog een verdere onderverdeling: er zijn programma’s om je afbeeldingen te bewerken of maken en er is software die je foto’s (voornamelijk) beheren.

    Mijn aanraders: darktable is een mooie en erg uitgebreide applicatie die je je foto’s laat beheren, ontwikkelen en publiceren. Op deze website vind je o.a. een boek met een uitgebreide handleiding/kennismaking van het programma. Om afbeeldingen te bewerken kun je afhankelijk van je doel met alle voorstellen aan de slag: GIMP als alternatief voor Photoshop, Krita om digitale afbeeldingen te creëren en rawTherapee om je foto’s te ontwikkelen.

    Kalender

    Een agenda beheren is een basisfunctie en bekende aanbieders zijn Google Calendar (online), macOS Agenda (iCloud) of Outlook (Microsoft). Al deze kalenders (en meer) kun je beheren via het open source Thunderbird, behalve je mails (zie hierboven), kun je dus ook je agenda’s hiermee beheren. Je kunt trouwens ook je agenda offline maken als je je afspraken liever niet in een clouddienst van een groot bedrijf zet.

    Wachtwoordbeheer

    Het is onmogelijk geworden om voor elke online dienst een goed, veilig en verschillend wachtwoord te maken en onthouden. Gelukkig zijn er wachtwoordbeheerders die dit voor jou doen. Veel browsers, bijv. Safari en Google Chrome, doen dit voor je, maar onderstaande opties werken op alle platformen en zijn niet afhankelijk van 1 partij/browser.

    Mijn aanrader: Bitwarden. Dit programma werkt op alle besturingssystemen en mobiele apparaten en beheert op een overzichtelijke manier je wachtwoorden. Je kunt de applicatie ook wachtwoorden voor je laten verzinnen en het synchroniseren van je wachtwoordenkluis kan via Bitwarden zelf of via een eigen server.

    Video-editor

    Video’s bewerken kan uiteraard ook via opensource software.

    Audio-editor

    De bekendste software met een open bron is Audacity. Het is al sinds begin jaren 2000 beschikbaar en heeft een uitstekende reputatie opgebouwd als je geluidsopnames wilt maken en bewerken. Er is volgens mij geen beter alternatief te vinden.

    GPL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=146631958

    E-books

    Veel e-bookplatformen zijn gesloten en laten je niet eenvoudig je gekochte boeken overzetten naar een ander apparaat of account. Via Calibre kan dit wel: je kunt je digitale bibliotheek beheren, je boeken bewerken, je collectie back-uppen en uiteraard je literatuur lezen.

    Streaming

    Of je nu een screencast wil maken of een game wil streamen naar het web: OBS is de software die je je eigen wil maken.

    Websites maken

    Wie graag websites maakt kan ofwel zelf de code schrijven of een CMS – Content Management System – gebruiken.

    Mijn aanrader: WordPress is wat ik gebruik om deze website te maken en beheren. Het is een heel toegankelijke manier om je website online te krijgen en via de vele plug-ins kun je alle functionaliteit die je wenst toevoegen.

    By WordPress – http://wordpress.org/about/logos/ “Vector, for web”, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=9764285

    Besturingssysteem

    Op de meeste computers die je koopt, staat standaard Windows geïnstalleerd, of macOS als je bij Apple koopt. Maar ook deze programa’s kun je vervangen door een opensource alternatief. Linux is de verzamelnaam voor een heleboel besturingssystemen die gebaseerd zijn op de Linux kernel en daar hun eigen twist aan toevoegen. De 3 toegankelijkste en beste keuzes voor beginners zijn volgens mij onderstaande (op mijn website vind je allerhande tutorials over hoe je die kunt installeren op je computer):

    Mijn keuze: Ubuntu. Om eerlijk te zijn wissel ik al eens af van besturingssysteem tussen Ubuntu, Fedora, Pop!_OS, Arch Linux en OpenSuse, maar ik kom steeds terug bij Ubuntu, de meest gebruikte, omdat je er vaak het makkelijkst ondersteuning vindt en alle applicaties die ik wil gebruiken er makkelijk op werken. Maar onder de motorkap zijn het allemaal Linux-distributies en met wat tijd en geduld kun je ze allemaal volledig naar je hand zetten, volledig eigen aan hun opensource filosofie.

  • Dual boot macOS en Fedora 38

    Dual boot macOS en Fedora 38

    Deze week kwam Fedora 38 uit en dat leek me de ideale gelegenheid om aan de slag te gaan met de nieuwe versie van het besturingssysteem.

    In deze tutorial toon ik je hoe je Fedora 38 naast macOS kunt installeren zodat je bij het opstarten van je computer kunt kiezen tussen macOS en Fedora. Opgelet: dit werkt niet met computers met de nieuwe M1/M2-processoren, enkel met Intel-chips.

    Naast je laptop heb je enkel een usb-stick nodig die even gewist mag worden voor dit project.

    Aanbevolen systeemvereisten

    Fedora werkt op de meeste hardware, maar voor een vlotte gebruikerservaring wordt deze hardware minimaal aangeraden:

    • 2GHz quad core processor
    • 4GB RAM-geheugen
    • 20GB vrije schrijfruimte

    Ruimte vrij maken op je Mac

    1. Open het Schijfhulpprogramma.
    2. Kies bij de weergave voor ‘Toon alle apparaten’.
    3. Klik op het icoon van de schijf zodat de ‘Partitioneer’-knop aanklikbaar wordt.
    4. Klik op ‘Partitioneer’.
    5. Klik op de ‘+’ om een nieuwe partitie aan te maken. Let erop dat je voor partitie kiest en niet voor volume.
    6. Kies een grootte en geef de schijf eventueel een naam.
    7. Klik op ‘Pas toe’, vervolgens op ‘Partitioneer’ en ‘Ga door’.

    8. Klik op ‘Gereed’ als het partitioneren klaar is.

    Maak je installatiemedium

    1. Steek je usb-stick (die gewist mag worden) in de computer.
    2. Ga naar https://fedoraproject.org en klik op ‘Download’.
    3. Download Fedora Media Writer voor Mac.
    4. Open het gedownloade zip-bestand en voer het programma uit.
    5. Kies voor een automatische download…
    6. …van de officiële editie…
    7. …van versie 38. Check of je usb-stick vermeld wordt onder ‘USB Drive’ en klik op ‘Download en Write’.
    8. Wacht tot het downloaden en schrijven klaar is.
    9. Klik op Finish als het proces klaar is.
    10. Zet je computer uit.

    Installeer Fedora 38

    1. Zet je computer aan en houd ‘alt’ ingedrukt.
    2. Kies voor ‘EFI Boot’.
    3. Kies voor “Test this media & start Fedora workstation-Live 38”.
    4. Start de installatie van Fedora.
    5. Kies je taal.
    6. Pas indien nodig de toetsenbordinstellingen aan.
    7. Klik op “Installatiebestemming”.
    8. Kies voor “Terugvorderen ruimte”.
    9. Klik de schijf aan die je in schijfbeheer van macOS aanmaakte.
    10. Klik op ‘Verwijderen’ (niet op “Verwijder alles”) en vervolgens op “Terugvorderen ruimte”.
    11. Je komt automatisch terug op het installatie-overzicht.
    12. Klik op “Begin installatie”.
    13. Klik op “Installatie voltooien”.
    14. Herstart je computer. Je komt automatisch terecht in Fedora.
    15. Om te wisselen van besturingssysteem houd je tijdens het opstarten de alt-toets ingedrukt. In het keuzemenu kun je vervolgens kiezen tussen macOS en Fedora.

    Tot slot

    Geniet van Fedora 38 en macOS op 1 computer. Veel plezier ermee en laat je vragen en opmerkingen gerust hieronder achter.

  • Gebruik Neofetch om je systeeminfo te delen in screenshots

    Gebruik Neofetch om je systeeminfo te delen in screenshots

    Wanneer Linux-screenshots gedeeld worden dan zie je vaak dat in de screenshots ook de systeemspecificaties gedeeld worden. Je kunt uiteraard gewoon het infopaneel uit de instellingen gebruiken, maar het kan fancyer met Neofetch.

    Neofetch

    Neofetch is een tool die je gebruikt in de terminal om je systeeminfo op een esthetisch aangename manier te delen. De gegevens worden zo op een overzichtelijke manier gedeeld. Je gebruikt het door de terminal te openen voor je een screenshot van je desktop neemt.

    Installatie

    Open de terminal.

    Update je systeem

    sudo apt update

    Installeer Neofetch in Ubuntu.

    sudo apt install neofetch

    Gebruik

    Typ de naam van het programma in de terminal.

    neofetch

    Je kunt dan een screenshot nemen van je hele desktop, zoals hierboven door Printscreen te drukken op het toetsenbord. Of enkel eentje van de terminal, klik rechts in de titelbalk van de terminal en kies voor ‘Take screenshot’.

    Dat is het al! Het hoeft niet altijd een lange, uitgebreide post te zijn met heel veel stappen. Neofetch installeren en gebruiken is erg eenvoudig. En mocht je toch aanpassingen willen maken dan kun je de wiki even bekijken op de GitHub van Neofetch: https://github.com/dylanaraps/neofetch/wiki

    Veel succes!

  • iCloud agenda gebruiken in Thunderbird op Ubuntu (of Windows)

    iCloud agenda gebruiken in Thunderbird op Ubuntu (of Windows)

    In dit artikel wil ik even stilstaan bij het gebruik van de iCloud agenda in Ubuntu. Standaardprogramma’s zoals Gnome Agenda of Evolution kunnen niet altijd vlot overweg met Apples kalender. De toegang tot deze kalender buiten het Apple-ecosysteem is ook niet zo eenvoudig, vandaar deze blogpost.

    Ik zal je hieronder uitleggen hoe je iCloud agenda kunt toevoegen aan Thunderbird op een manier waarbij je de gegevens in 2 richtingen synchroniseert: alle wijzigingen die je maakt op je telefoon of tablet, worden ook zichtbaar in Thunderbird en omgekeerd.

    In essentie bestaat deze handleiding uit 3 stappen:

    1. Maak een app-specifiek wachtwoord voor je iCloud.
    2. Maak de url die je nodig hebt om toe te voegen aan Thunderbird.
    3. Voeg de kalender toe aan Thunderid.

    1 – App-specifiek wachtwoord maken

    Wanneer je inlogt bij iCloud dan krijg je normaal gezien een code toegestuurd op je Apple-apparaten die je als extra beveiliging intikt. Dat is uiteraard niet handig om een kalender te configureren, daarom maken we eerst een app-specifiek wachtwoord aan voor Thunderbird.

    Surf daarvoor naar https://appleid.apple.com/nl-nl/

    Log in met je gebruikersnaam en wachtwoord van je iCloud-account.

    Klik op ‘App-specifiek wachtwoord’.

    Klik op het blauwe plusje om een nieuw wachtwoord aan te maken.

    Kopieer en plak dit wachtwoord tijdelijk even in een tekstbestand of laat de website open staan. Later heb je dit wachtwoord nodig om je kalender aan Thunderbird toe te voegen.

    2 – De url achterhalen

    iCloud gebruikt verschillende servers voor de agenda waardoor het als gebruiker niet te raden valt welke url je precies moet intikken. De url voor Thunderbird ziet er standaard zo uit:

    https://<servernummer>-caldav.icloud.com/<gebruiker>/calendars/<kalender>/

    De vetgedrukte delen moeten vervangen worden door jouw gegevens. Dus straks moet je bijv. <servernummer> vervangen door een waarde als p40, <gebruiker> door 10 cijfers en <kalender> door een lange string van letters, cijfers en koppeltekens.

    In Ubuntu is Firefox de standaardbrowser, de stappen die ik beschrijf zijn dus voor deze browser, maar ze zijn erg gelijkaardig aan de stappen die je zet in andere browsers.

    Open de iCloud agenda in je browser: https://www.icloud.com/calendar

    Druk op F12 om de hulpmiddelen voor ontwikkelaars te openen. Die zien er zo uit:

    Klik, zoals in bovenstaande screenshot, op het Netwerk-tabblad.

    Tik in het tekstveld ‘collections’ (zonder aanhalingstekens).

    Kies voor XHR.

    Schakel de agenda die je wilt toevoegen in Thunderbird even uit en aan door op het vinkje dat er voor staat te klikken.

    Je zult merken dat je in de hulpmiddelen onderaan een of twee links ziet verschijnen.

    Dubbelklik op één van de links om die in een apart tabblad te openen.

    Kopieer de URL uit de adresbalk naar een eenvoudige teksteditor zodat je hem in het geheel kunt bekijken.

    Het servernummer staat helemaal vooraan in de link, net voor -calendarws.icloud.com, als er dus https://p40-calendarws.icloud.com verschijnt, dan is p40 je servernummer. Noteer je servernummer.

    Je gebruikersnaam staat in de link net na ‘dsid=’ en telt 10 cijfers. Noteer deze 10 cijfers als gebruiker.

    De indentificatie voor de kalender staat na https://servernummer.calendarws.icloud.com/ca/collections/ en voor het vraagteken ‘?’ verderop in de url. Het bestaat uit een heleboel letters, cijfers en koppeltekens. Noteer ook deze gegevens.

    3 – Kalender toevoegen aan Thunderbird

    Open Thunderbird en open de kalender.

    Klik aan de linkerkant op het plusje naast ‘Agenda’.

    Kies voor een kalender op het netwerk.

    Tik je gebruikersnaam van iCloud in en bij Locatie plak je de link https://<servernummer>-caldav.icloud.com/<gebruiker>/calendars/<kalender>/ waarbij je de vetgedrukte delen vervangt door de gegevens die je vond bij stap 2.

    Klik op ‘Agenda’s zoeken’.

    Thunderbird toont je nog een overzicht van de agenda die je gaat toevoegen. Zorg dat je kalender aangevinkt staat en klik op ‘Abonneren’.

    Thunderbird zal je om een wachtwoord vragen, hier tik je het app-specifieke wachtwoord in dat we bij stap 1 maakten.

    Dat is het! Het is niet meteen de makkelijkste manier om een agenda toe te voegen in Thunderbird, maar het is voorlopig de enige manier die ik vond die echt werkt.

    Veel succes!

  • Gamen in Ubuntu (o.a. met Steam)

    Gamen in Ubuntu (o.a. met Steam)

    Het kan leuk zijn om het werken even te onderbreken om een spelletje te spelen. Vroeger had je voor de meeste games Windows nodig, maar tegenwoordig is er ook een heel erg groot aanbod om games te spelen op Linux-distributies zoals Ubuntu.

    Ubuntu Software

    De logische plaats om te gaan kijken is Ubuntu Software, door op de categorie ‘spelletjes’ te klikken, zie je meteen een honderdtal, meestal eenvoudige, spelletjes verschijnen. Installeren is zo eenvoudig als een spelletje aanklikken en vervolgens op ‘installeren’ te klikken.

    Steam

    Mogelijk wil je wel wat meer keuze dan de games in Ubuntu Software en één van de beste plekken om games te vinden, beheren en kopen is nog steeds STEAM.

    Steam installeren in Ubuntu kun je doen via de installer op de website: https://store.steampowered.com/about/ . Je downloadt er een .deb-bestand dat je vervolgens kunt installeren door er rechts op te klikken, kies vervolgens voor ‘met andere toepassing openen’ en duid ‘Software-installatie’ aan. Ubuntu Software zal openen waar je de installatie kunt starten.

    Lanceer Steam na de installatie om het programma te updaten.

    Mogelijk wordt er eerste gecontroleerd of alle afhankelijkheden (dependencies) geïnstalleerd zijn, die update kun je starten door ‘ENTER’ te drukken wanneer erom gevraagd wordt.

    Vervolgens start de update van STEAM, dit kan afhankelijk van je internetsnelheid even duren.

    Zodra de update klaar is, kun je je aanmelden met je Steam-account.

    Eens ingelogd krijg je de startpagina van Steam te zien.

    Een deel van de games is meteen beschikbaar om te spelen onder Ubuntu, maar bij de meeste games zul je zien dat ze enkel werken onder Windows. Zo zie je bij bijv. TrackMania Nations Forever staan dat het enkel beschikbaar is voor Windows.

    Gelukkig valt ook daar een mouw aan te passen. Valve is druk bezig met het ontwikkelen van Proton, een soort van vertaler die games voor andere besturingssystemen ook laat werken op Linux.

    Klik in de menubalk op ‘Steam’ en kies voor ‘Settings’.

    Navigeer naar ‘Steam Play’. Standaard staat ‘Enable Steam Play for supported titles’ al aangevinkt. Als je echter ook de 2e optie onder ‘Advanced’ aanvinkt, dan kun je nog meer games spelen onder Linux. Het is een experimentele instelling, dus niet elke game zal perfect werken, maar het loopt vaak gewoon goed.

    Steam moet herstart worden nadat je deze experimentele functie inschakelde.

    Zodra je dit gedaan hebt, zul je zien dat er nu wel een installatieknop staat bij bijv. Trackmania.

    Je kunt zo je favoriete games uitproberen in Ubuntu. Het installeren van een game is nooit moeilijker dan de ‘install’ aan te klikken en te wachten tot de installatie klaar is.

    Extra tips

    Als je zeker wil zijn of een Windowsspel werkt met Proton, dan kun je deze website raadplegen: https://store.steampowered.com/curator/33483305-Proton-Compatible/ . Hier vind je honderden games die prima werken in Ubuntu.

    Ook ProtonDB is een erg handige website waar nog meer games getest werden door gebruikers. Je vindt er per game terug hoe goed het zal werken in Linux.

    Veel gameplezier alvast 😉

  • Office en alternatieven gebruiken in Ubuntu

    Office en alternatieven gebruiken in Ubuntu

    Word, Excel en PowerPoint zijn de basisprogramma’s die thuis en op het werk vaak gebruikt (moeten) worden. Makkelijk documenten opstellen, aanpassen en delen is een absolute must op elk besturingssysteem. Afhankelijk van je gebruik zijn er één of meerdere van onderstaande pakketten ideaal. Misschien wil je enkel de software op je eigen computer gebruiken en hoef je niet vaak documenten te delen, maar misschien wil je ook wel samenwerken met anderen en is compatibiliteit de belangrijkste troef.

    Microsoft Office is nog steeds de standaard op heel veel werkplekken, dus dat is alvast één van de uitgangspunten van deze gids. De documenten moeten compatibel zijn met Microsofts software. Verder zijn een vlotte interface en workflow uiteraard onmisbaar. In dit artikel zet ik een aantal mogelijkheden op een rijtje om documenten te maken in Ubuntu (en andere Linux-distributies).

    LibreOffice

    Starten doen we met LibreOffice, dat net als Microsoft Office, erg volledig is in het aanbod. Naast een tekstverwerker (Writer), Rekenblad (Calc) en presentatieprogramma (Impress) zijn er ook een tekenprogramma & databaseprogramma en toepassingen om formules en diagrammen mee te maken.

    LibreOffice is volledige open source en is ontstaan toen een aantal ontwikkelaars een fork (afsplitsing) maakten van OpenOffice dat in 2010 overgenomen werd door Oracle. Sindsdien is de kantoorsoftware uitgegroeid tot de standaard in veel distributies, waaronder Ubuntu.

    Als je Ubuntu gebruikt is de kans dus groot dat je LibreOffice al op je computer hebt staan. Installeren kan makkelijk via ‘Ubuntu Software’, Snapcraft of Flathub. Desgewenst kun je de applicaties ook installeren vanop de website: https://nl.libreoffice.org/download/libreoffice-rusitg/ . Zelf kies ik, wanneer dat mogelijk is, voor installatie via de standaard ‘Ubuntu Software’ omdat het erg makkelijk en snel werkt.

    LibreOffice is vooral een aanrader wanneer je maar één kantoorpakket gebruikt en wanneer de personen met wie je de documenten deelt ook LibreOffice gebruiken. Documenten delen en openen in Microsoft Office gaat meestal goed bij documenten met een eenvoudige opmaak maar bij grotere of gecompliceerdere documenten sluipen er opmaakfouten in. Dat is niet per se een drama bij persoonlijk gebruik maar wanneer je de documenten deelt met anderen wil je wel dat ze hetzelfde zien als jij.

    ONLYOFFICE

    ONLYOFFICE (ze schrijven zelf alles in drukletters) is een gratis kantoorpakket voor thuisgebruik. Je kunt er documenten, spreadsheets, presentaties en formulieren mee maken. De interface lijkt erg goed op die van Microsoft Office en een overstap maken is voor de meeste gebruikers vrij eenvoudig.

    Er is ook een sterke integratie met de ‘cloud’, je kunt het kantoorpakket o.a. verbinden met Nextcloud, Dropbox, Google Docs en OneDrive. Je kunt de software zowel online als offline gebruiken. Ook op iOS en Android kun je de mobiele apps installeren om je documenten te bekijken en bewerken.

    Ook bij ONLYOFFICE zijn er erg veel installatieopties. Je vindt het programma in ‘Ubuntu software’, op Snapcraft en Flathub. Ook op de eigen website kun je nog allerlei extra mogelijkheden vinden: https://www.onlyoffice.com/download-desktop.aspx

    ONLYOFFICE werkt erg prettig en vlot in Ubuntu en biedt een uitstekende compatibiliteit met documenten die in Microsoft Office gemaakt werden.

    FreeOffice

    FreeOffice is van oorsprong Duitse software die al sinds 1987 ontwikkeld wordt. Na het installeren kun je uit een aantal lay-outs kiezen waardoor elke gebruiker wel een vertrouwde omgeving zal terugvinden. Ook FreeOffice is compatibel met Microsoft Office. De meeste bestanden zien er goed uit, al is het mogelijk dat bij complexere lay-out hier en daar iets verloren gaat. Mocht het programma je bevallen, dan kun je nog steeds overstappen naar een betaalde versie met meer opties.

    Het Linux-pakket kun je rechtstreeks van de website downloaden: https://www.freeoffice.com/nl/downloaden/toepassingen. Ubuntu-gebruikers kiezen best voor het .deb-bestand dat je na het downloaden kunt installeren door er rechts op te klikken, te kiezen voor ‘met andere toepassingen openen’ en vervolgens ‘software-installatie’ aan te klikken. Het standaardprogramma (Ubuntu Software) zal dan openen waarin je de installatieknop kunt aanklikken.

    Microsoft Office 365

    Behalve één van de gratis bovenstaande pakketten kun je uiteraard ook gewoon Microsoft Office 365 in je browser gebruiken. Je kunt dan online gebruik maken van Word, Excel, PowerPoint en OneNote naast de andere diensten voor e-mail en kalender. Starten kan al met de gratis dienst die bij je Microsoftaccount hoort en voor meer opslagruimte en diensten kun je een maandelijks abonnement afsluiten.

    Uiteraard zijn de diensten van Microsoft compatibel met de documenten die je doorgestuurd krijgt van anderen. Al is de online versie van het programma wat beperkter. Afhankelijk van hoe je graag werkt, is het werken in de browser, altijd online, ook het grootste minpunt van de service. Zonder internetverbinding, kun je deze dienst niet gebruiken in Linux. Op Windows en macOS kun je de applicaties ook installeren als je een betaald abonnement hebt. In Ubuntu lukt dat jammer geniet niet zomaar. Al kun je altijd overwegen om de software via Wine of een virtuele omgeving (al heb je dan wel een krachtige computer nodig om dit vlot te kunnen draaien) te installeren. Echter kun je het ook als voordeel zien dat al je bestanden en programma’s online beschikbaar zijn van op elke computer met een internetverbinding.

    Andere opties

    De laatste optie, Office 365, is geen echte installatie op je computer maar het zorgt er wel voor dat je bestanden kunt maken op je computer. In datzelfde rijtje horen dan ook icloud.com (Apples Pages, Numbers en Keynote) en Googles workspace (documenten, spreadsheets & presentaties) thuis.

    Ook kun je losstaande open source programma’s gebruiken zoals Abiword als tekstverwerker, Gnumeric als rekenblad en Ease als presentatiesoftware. En als je even de zoekmachines induikt, dan vind je nog heel wat mogelijkheden die aan je noden kunnen voldoen.

    Aanbevelingen

    Zoals je al merkte, zijn er heel wat opties om documenten te maken in Ubuntu en andere Linux-distributies. Wanneer je software zoekt met een goede ondersteuning en een uitstekende reputatie, die je enkel op je eigen computer gaat gebruiken, dan kan ik LibreOffice aanraden. Het programma bewijst al jarenlang wat het waard is.

    Wil je echter een betere compatibiliteit met Microsoft Office dan staat ONLYOFFICE hoger op mijn lijstje. Ik ontvang, bewerk en verstuur heel wat documenten en met ONLYOFFICE ben ik zekerder dat het op de computer van de ontvanger er ook goed uitziet.

    Beide opties zijn in Ubuntu trouwens in Ubuntu software te vinden en daardoor extra makkelijk te installeren.

    Laat je tips en ervaringen gerust hieronder achter.

    Veel succes!

  • Internetbrowsers in Ubuntu

    Internetbrowsers in Ubuntu

    In dit artikel wil ik even door de keuzemogelijkheden gaan die je in Ubuntu hebt om websites te openen. De browser is voor veel gebruikers het meest gebruikte programma op de computer omdat het naast websites openen ook toegang biedt tot mail (Gmail, Outlook, Mailbox, …), kantoorsoftware (Office 365), online vergadertools (Zoom, Google Meet, Teams, …).

    Maar welke browsers zijn er? En welke kun je nu het best gebruiken?

    Mozilla Firefox

    Mozilla Firefox Logo

    Eén van de meest gewaardeerde en vaak standaard mee geïnstalleerde browsers in Linux-distributies, is Mozilla Firefox. De open source browser heeft een uitstekende reputatie qua privacy, gebruiksvriendelijkheid en aanpasbaarheid. Via https://addons.mozilla.org/nl/firefox/extensions/ kun je een heleboel add-ons installeren zodat je de browser naar eigen smaak kunt aanpassen. Check zeker Ublock Origin (blokkeert reclame), Privacy Badger (zorgt ervoor dat je moeilijker gevolgd kunt worden online) en Multi Account Containers (je kunt profielen maken waarvan de data gescheiden blijft, zo kun je werk/privé makkelijk gescheiden houden).

    Firefox is in Ubuntu de standaard meegeleverde browser. Mocht je hem toch nog moeten (opnieuw) installeren dan kan dat eenvoudigweg via Ubuntu Software, Snapcraft, Flathub of via een .tar-bestand op de website van Firefox zelf. De laatste mogelijkheid is niet voor beginners omdat er best wel wat extra stappen gezet moeten worden. Ik gebruik de snap omdat die standaard meegeleverd werd, prima werkt en ook de voordelen van een snap heeft.

    Vivaldi

    Vivaldi browser

    Vivaldi is een interessant alternatief voor Firefox omdat de browser erg veelzijdig is. De browser bevat standaard een aantal filters die reclame en trackers tegen houden, het is ook een e-mailprogramma, kalender en notitiebebeheerder. Je kunt al die verschillende functies in- en uitschakelen naar wens zodat het programma enkel toont wat jij nodig hebt. Ook kun je extensies installeren uit de Chrome web store omdat Vivaldi op Chromium (de basis voor o.a. Google Chrome) gebouwd is.

    Vivaldi installeren in Ubuntu doe je door naar de website te surfen en de .deb te downloaden. Klik vervolgens rechts op het gedownloade bestand en klik op ‘met andere toepassing openen’. Kies daar voor ‘software-installatie’. Je standaard programma (bijv. Ubuntu Software) zal openen en hier kun je met één klik het programma installeren.

    Microsoft Edge

    Microsoft Edge browser

    Edge is een browser van Microsoft, bekend van Windows & Office 365. Het is de standaardbrowser in Windows en kan handig zijn om op Ubuntu te installeren omdat je zo o.a. wachtwoorden & favorieten kunt synchroniseren tussen de browsers op verschillende besturingssystemen (al kan dit uiteraard ook door een andere browser in Windows te installeren). Deze browser is vooral interessant voor mensen met een Microsoft- of Office-account en die de eveneens op Chromium gebouwde browser willen gebruiken. Ook heeft Edge een eigen website om invoegtoepassingen (extensies) te installeren.

    Installeren is gelijkaardig aan de installatie van Vivaldi. Download de .deb, klik rechts op het gedownloade bestand en klik op ‘met andere toepassing openen’. Kies daar voor ‘software-installatie’. Je standaard programma (bijv. Ubuntu Software) zal openen en hier kun je met één klik het programma installeren.

    Google Chrome

    Gogole Chrome

    De populairste browser op dit moment is Google Chrome. De browser is net als Vivaldi en Edge gebouwd op Chromium en werd aangevuld met een heleboel extra’s van Google. Zo werkt de browser erg goed als je een Google-account hebt voor je mail, kalender, documenten, video’s op YouTube, etc. Google biedt erg veel diensten (gratis) aan die uiteraard prima aansluiten bij hun eigen browser. Er kunnen wel vraagtekens gezet worden bij de grote hoeveelheden data die ze verzamelen van de gebruikers zodat ze gepersonaliseerde reclame kunnen aanbieden op heel wat websites. In de Chrome web store kun je handige extensies en thema’s downloaden zodat je de browser naar eigen smaak kunt configureren.

    Installeren is gelijkaardig aan de installatie van Vivaldi of Edge. Download de .deb, klik rechts op het gedownloade bestand en klik op ‘met andere toepassing openen’. Kies daar voor ‘software-installatie’. Je standaard programma (bijv. Ubuntu Software) zal openen en hier kun je met één klik het programma installeren. Je kunt het programma ook via Flathub installeren.

    Chromium

    Chromium

    Chromium is de basis van heel wat browsers: Vivaldi, Edge, Chrome en Brave. Elke browserbouwer voegt zijn eigen aanpassingen toe om zo de gebruikers te overtuigen hun software te gebruiken. Chromium is net als Firefox een open source browser. Wanneer je echter de ‘vanille’-ervaring wilt van al deze browsers dan kun je Chromium overwegen. De browser kan wat spartaans aanvoelen, maar dat kan ook een positieve zaak zijn 😉

    Chromium installeren in Ubuntu is erg eenvoudig omdat je de software terugvindt in ‘Ubuntu Software’. Zoek het programma gewoon even op in de applicatiewinkel en klik op ‘installeren’. Je vindt de browser ook via Snapcraft & Flathub.

    Andere browsers

    Naast de 5 al benoemde browsers zijn er nog andere mogelijkheden zoals Brave en Opera die je allebei kunt installeren via Ubuntu Software. Ook kun je Gnome Web overwegen als basisbrowser.

    Aanbevelingen

    Welke browser kun je nu best gebruiken in Ubuntu? Kies eerst de browser die je al kent en waarmee je al vlot kunt werken. Alle genoemde browsers zullen vlot werken in Ubuntu. Als je net als ik privacy, open source en gebruiksvriendelijkheid belangrijk vindt, dan kan ik vooral Firefox aanraden. Het is ook de zo goed als enige browser die niet op Chromium gebouwd is en een echt alternatief vormt.

    Welke browser verkies jij? En waarom? Laat jouw voorkeur gerust hieronder achter.

    Veel succes!