In de zoektocht naar de meest gebruiksvriendelijke Linux-distributie neem ik vandaag POP!_OS 21.10 onder de loep. Deze distributie is gebouwd op Ubuntu 21.10 en wordt geleverd door System 76, die gekend zijn van de computers die ze maken en standaard geleverd worden met hun Linux-distributie. Ik ben vooral benieuwd naar de verschillen met Ubuntu 21.10.
De tests voer ik opnieuw uit op een AMD-laptop met AMD-Ryzen 7 4700u-processor, 16 GB RAM, SSD en AMD Renoir GPU.
Live
De downloadgrootte is 2,46GB, bijna 500MB minder dan Ubuntu 21.10. Ik had het omgekeerde verwacht omdat Pop!_OS gebouwd is op Ubuntu en o.a. een aantal Gnome-extensies standaard meelevert. Misschien ligt het aan de keuze die je krijgt bij het downloaden van de ISO, er is een versie voor systemen met een Nvidia-kaart en een versie voor andere computers. Als je een Raspberry Pi hebt, kun je het OS trouwens ook daar op uitproberen. Ook een aantal meegeleverde programma’s zijn anders, die zijn mogelijk kleiner in grootte.
De live omgeving start erg snel op en is vlot bruikbaar. Een snelle test van Wi-Fi, beeldscherm, camera en audio lijkt veelbelovend en ik ga over naar de installatie om het systeem echt aan de tand te kunnen voelen.
Installatie
Pop!_OS heeft een andere installatiemethode dan Ubuntu en is gericht op gebruiksvriendelijkheid (volgens hen). De installer ziet er in elk geval erg verzorgd uit en start gelijkaardig aan die van Ubuntu met de taal- en toetsenbordkeuze. Na het kiezen van een gebruikersnaam en wachtwoord wordt er aanbevolen om je schijf te encrypteren zodat de gegevens enkel te bekijken vallen na het inloggen met het juiste wachtwoord. Dit is een goede keuze want als je dit niet doet, dan vallen de data gewoon uit te lezen door bijv. de SSD even aan een andere pc te koppelen. Zowel qua privacy als beveiliging een pluspunt voor Pop!_OS.
De installatiesnelheid vond ik verbluffend, in iets meer dan 2m 31s is het systeem klaar, samen met de configuratie kost het me 4m 15s om vanaf de start van de live omgeving deze Linux-distributie te installeren. De Installer van System 76 doet duidelijk iets erg goed. Een deel van het verschil zit hem ongetwijfeld in het feit dat een aantal instellingen, zoals het selecteren van de tijdzone, pas gemaakt worden nadat je de eerste keer inlogt.
Software
Na de eerste boot word ik begroet met een welkomstscherm waarin ik een aantal keuzes kan maken. O.a. de toetsenbordinstellingen worden nog eens bevestigd. Interessanter zijn echter de visuele aanpassingen die je meteen kunt maken: je kunt het dock en de bovenste balk aanpassen naar wens.
Ook de keuze tussen een licht en een donker thema mag je meteen bij de eerste configuratie maken. Ik heb een lichte voorkeur voor het donkere thema omdat ik de onderdelen visueel beter op elkaar vind aansluiten. Het lichte thema behoudt bijv. de donkere titelbalken en een donkergrijs dock, en dat vind ik minder geslaagd. Het donkere thema bevalt me prima en ik ga hier verder mee aan de slag.
Na het doorlopen van dit eerste keuzescherm meldt het OS dat er updates zijn en die voer ik meteen uit. Hierna start ik het systeem even opnieuw op en meet net geen 19s opstarttijd, dat lijkt iets langer te zijn dan bij Ubuntu 21.10 maar dit komt omdat ik het wachtwoord om de schijf te ontgrendelen ook moet intikken. Zonder deze tussenstap zou Pop!_OS minstens even snel zijn en waarschijnlijk net iets sneller want het intikken van een wachtwoord en het ontgrendelen van de gegevens kost wel enkele seconden.
Wat me opvalt is dat Pop!_OS niet standaard de extra taalpakketten installeert ook al koos ik voor Nederlands bij de installatie. Hierdoor is de interface wel (grotendeels) in het Nederlands maar zie ik in de applicatielijst Engelse namen voor de programma’s. Door even naar de regio- en taalinstellingen te gaan en de geïnstalleerde talen te beheren, krijg ik de update wel aangeboden. Na het heropstarten zijn de programma’s nu ook in het Nederlands vertaald.
Net als Ubuntu 21.10 gebruikt Pop!_OS Gnome 40.4.0 maar dan wel een aangepaste versie: COSMIC. De opvallendste wijziging zit hem in de scheiding van de activiteitenweergave en de applicatielijst, daarnaast is er ook nog een eigen launcher. Deze toevoegingen bieden daadwerkelijk iets meer en zijn erg handig. De activiteitenweergave is trouwens nog steeds verticaal (standaard is dit nu horizontaal in Gnome 40 en nieuwer). De applijst komt zeer snel tevoorschijn, wat ik al anders gezien heb in Gnome. En ook de eigen launcher biedt zijn voordelen, je kunt hem gebruiken door op het icoon te klikken of door op de ‘Super-key’ (de Windows-toets) te drukken. Je tikt een aantal letters in van wat je zoekt en je kunt het programma meteen starten met een shortcuts of door erop te klikken. Je kunt de launcher ook gebruiken om snel van app te wisselen.
De applijst is onderverdeeld in een aantal categorieën: home, office, system en utilities met de mogelijkheid om meer van deze mappen toe te voegen. Gnome-applicaties zoals kalender, weer en contacten worden standaard meegeleverd. Firefox is ook hier de browser en LibreOffice het kantoorpakket. Anders dan bij Ubuntu wordt Geary als e-mailprogramma aangeboden en is er een eenvoudiger programmaatje om afbeeldingen te bekijken. Handig is ook dat je de Gnome-uitbreidingen meteen kunt beheren.
Nog belangrijker dan de standaardsoftware is uiteraard het gemak waarmee je nieuwe progamma’s kunt installeren. Dat kan handig en snel via de Pop!_Shop. Zowel het zoek als installeren gaat erg snel. Bovenaan staat steeds duidelijk aangegeven uit welke bron een applicatie komt: deb of Flatpak. In tegenstelling tot Ubuntu worden hier standaard geen snaps aangeboden. Dat vind ik wel een een goede keuze omdat debs en Flatpaks veel sneller opstarten dan snaps. Minpunt is wel dat ook hier hetzelfde programma meerdere keren opduikt in de lijst en dat je wat heen en weer moet klikken om te zien uit welke bron het dan komt. Het zou handiger zijn mocht je de app 1 keer zien en dan zelf kunt aanduiden uit welke bron het komt.
Het installeren van programma’s als Bitwarden, VLC, Spotify en Steam gaat goed en ik kan met allen meteen aan de slag.
Media
Geluidsbestanden kun je niet meteen afspelen omdat er geen mediaspeler meegeleverd wordt, een opmerkelijke keuze. Misschien zijn er te veel keuzes en wil System 76 de gebruiker zelf een programma laten kiezen of ze concluderen dat de meeste gebruikers ondertussen toch muziek streamen.
Zelf installeer ik ook VLC om mijn muziekbestanden te kunnen beluisteren. Ook Spotify laad ik en ook hier werkt het programma prima.
Wat niet werkt is het afspelen van een video. Pop!_OS geeft een foutmelding dat een aantal codecs ontbreekt maar geeft geen optie om die dan meteen even te downloaden. Ik probeerde om de ‘restricties extras’ van Ubuntu te installeren maar dat bood geen oplossing. Afspelen via VLC werkte uiteraard wel maar het is een minpunt dat je via de meegeleverde ‘Video’s’-app niet makkelijk de bestanden kunt bekijken, dit werkte wel in Ubuntu 21.10.
Positiever is dan weer dat Netflix in Firefox meteen werkte, zonder dat er extra software geïnstalleerd moest worden.
Ook het spelen van spelletjes in STEAM gaat moeiteloos.
Hardware
Net als bij Ubuntu met Gnome kun je bij de scherminstellingen standaard schalen naar 100 en 200%. Ook in Pop!_OS is de eerste te klein en de tweede veel te groot op mijn scherm. Je kunt wel fractioneel schalen maar net als in Ubuntu werkt dat enkel goed wanneer je de standaardsoftware gebruikt. STEAM wordt er zo goed als onbruikbaar door omdat de interface net veel kleiner wordt weergegeven i.p.v. groter als ik schaal naar 125%.
Het touchhpad werkt goed en je kunt door gebruik te maken van bewegingen snel tussen de verschillende bureaubladen en applicaties wisselen. Verdere ondersteuning zoals het snel wisselen tussen pagina’s in de browser is er echter ook hier niet bij, dat is jammer want deze functie gebruik ik heel vaak in macOS en Windows.
Ook in Pop!_OS test ik de internetsnelheid. Via Wi-FI kan ik de maximale snelheid van de provider gebruiken. En de kopieertest van en naar mijn NAS van een bestand van 1,6GB duurt respectievelijk 53s en 52s, wat iets sneller is dan dezelfde test onder Ubuntu.
Geekbench was wel een grote verrassing. Aangezien Pop!_OS op Ubuntu gebouwd is had ik gelijkaardige resultaten verwacht. Maar het OS van System 76 haalt maar liefst 1179 punten in de single-core test en 4399 punten in de multi-core test, beduidend meer dan de 922 (28% sneller) en 3906 (13%sneller) punten van Ubuntu 21.10.
Jammer genoeg kwam ook dezelfde bug als in Ubuntu naar boven wanneer ik het systeem in slaapstand laat gaan of het deksel van de laptop sluit: de computer reageert niet meer wanneer ik verder wil gaan. Noch het klikken van de muis, noch een toets indrukken of de powerknop indrukken leveren iets op. Ik hoop toch een oplossing te vinden die dit probleem oplost. Voorlopig kan ik de instelling om naar de slaapstand te gaan wel uitschakelen, maar dat is slechts een halve oplossing.
Conclusie
Net als bij Ubuntu ben ik best wel tevreden over Pop!_OS. De installatie en het opstarten zijn zeer snel, de interface ziet er erg mooi uit en het installeren van programma’s gaat erg vlot en makkelijk. Ook het gebruik van alle apps gaat erg snel. De snelheid blijkt ook uit de verschillende testen, Pop!_OS is de voorlopige uitblinker.
Minpunten zijn er jammer genoeg ook, de bug met de slaapmodus is de voornaamste. Ook het ontbreken van codecs om video’s af te spelen is spijtig.
Pop!_OS is dus echt het overwegen waard om dagelijks te gebruiken. Het systeem werkt goed en intuïtief.
8/10
