Kevin Vermassen

Tag: meervouden

  • Medeklinkers

    Medeklinkers

    Spelling van de medeklinkers

    Stal – stallen, pet – petten, mus – mussen,
    vis – vissen, bos – bossen
    bakkerij, pakket    		 Achter een gedekte klank schrijven we een dubbele medeklinker als er nog een doffe of heldere klinker op volgt.
    Land – landen, wild – wilde, tante, gilde
    Deu-ren, spe-len, ra-men, bo-men
    Gooi-de, hui-len, wei-de, kou-de
    Openen, lelijke
    Havik – haviken, monnik – monniken    		 Geen verdubbeling:

    • Als er al twee medeklinkers staan.
    • Na een vrije klank
    • Na een tweeklank
    • Na een doffe klank
    • Als het woord op –ik eindigt
    Hond, kat, lip, dag, lach Je kunt de juiste eindmedeklinker horen door te verlengen: honden, katten, lippen, …
    Dief – dieven, schijf – schijven
    wrijf – wrijven
    lees – lezen, muis – muizen    		 Bij woorden op –f en –s schrijven we een –v en –z als we verlengen.
    Let op dit is niet met alle woorden zo: kersen, fotografen.
    Gebruik een woordenboek als je twijfelt.

    Oefeningen

    K of c?

    Naarmate een uitheems (vreemd, uit een andere taal) woord zich aanpast aan het Nederlands, verandert ook de schrijfwijze. Maar je zoekt het woord best op in het groene boekje of op woordenlijst.org

    Soms schrijven we woorden die op elkaar lijken in de ene vorm met een k en in de andere vorm met een c.

    Bijv.

    • kritiek, kritisch – criticaster, criticus
    • praktijk, praktisch – practicus, practicum
    • klassiek – classicisme
    • klasseren – declasseren
    • vakantie – vacant
    • akkoord- accorderen

    Een lijst met moeilijke woorden om te studeren en enkele vuistregels:

    • We schrijven c in de uitheemse elementen -act, -actie, -actief, -ca, -caresse, -caris, -caster, -cateur, -catie, -cator, -catrice, -cus, -ect, -ectie, -ectief, -ica, -icus, -scoop, -uct of -uctie.
      Bijv. actief, actie, reactie, reactief, horeca, bibliothecaresse, bibliothecaris, criticaster, verificateur, fysica, academicus, insect, replica, historicus, microscoop, viaduct, bioscoop, locatie, product, productie, verificatie.
    • We schrijven c in de uitheemse elementen co-, col-, com-, con-, contra-, cor- aan het begin van een woord.
      Bijv. coalitie, co-educatie, co-ouderschap, coöperatie, college, colonne, combattief, conclusie, contact, contraproductief, contrarevolutie, correctie.
      Maar: komiek, koket, kolonie, konvooi en kosmos!
    • We schrijven doorgaans c in de uitheemse elementen cata-, cate-, crypt- of crypto-, loco-, macro- en micro-, necro-, oct- aan het begin van een woord.
      Bijv. catastrofe, categorisch, cryptisch, cryptologie, locomotief, microfoon, macro-economie, necrologie, octopus, octaaf.
      Maar: katalysator, katapult en oktober!
    • Het woorddeel elek– in woorden die verwant zijn met elektriciteit, schrijven we met k.
      Bijv. elektrisch, elektriciteit, elektronica, elektrocutie

    Studeren en opzoeken is dus de boodschap.

    Oefening

    K of qu?

    Soms schrijven we k, som kw en soms qu. Gebruik de woordenlijst. Leer alvast deze woorden uit je hoofd:

    aquarium, quasi, cheque, enquête, etiquette, kwadraat, kwaliteit, kwartier, etiket.

    x of ks?

    Gebruik de woordenlijst.

    boxer (hond), index, maximum, taxi, textiel, bokser (sportman), tekst, seks.

    t of th?

    In sommige vreemde woorden schrijven we /th/, maar

    • niet aan het eind van een woord
      atleet, labyrint
    • niet voor een medeklinker
      astma
    • niet na f of ch
      allochtoon

    ether, katholiek, methode, empathie, apotheek, bibliotheek, bibliothecaris, apotheker, theorie.

    Ook in sommige versteende Nederlandse woorden schrijven we nog /th/: bijv. thuis.

    Oefeningen

    • Wat is de juiste schrijfwijze?
    • C, cc of k?
    • k, c, ks, xs, xc, sc of s?
    • qu of k(w)?
    • vr of wr?

    Start de oefeningen hier.